ویژگی های مخبتین در قرآن کریم

مخبتین یکی از اصطلاحات قرآنی است که به افرادی اشاره دارد که در برابر خداوند خضوع و فروتنی کامل دارند. این واژه از ریشه "خبت" به معنای خضوع، تواضع و آرامش درونی ناشی از تسلیم به اراده الهی گرفته شده است.  باید توجه داشت که خبت عبارت است از تواضع، طمأنینه و خشوع به‌نحوی‌که کلمه اخبات دارای بار معنای خاصی است؛ بر این اساس اگر سه معنای تواضع، طمأنینه و خشوع را باهم جمع کنیم، معنای اخبات به دست خواهد آمد.

الخَبت: جای قابل اطمینان از زمین .

اَخبَتَ الرَّجُلُ: قصد رفتن به چنان جایی از زمین را کرد یا در چنان جایی فرود آمد. مانند اُسهَلَ یعنی از کوه پایین آمد و در زمین هموار قدم گذاشت. سپس کلمه الاًخبات: برای نرمخویی و فروتنی بکار رفته است.

(وَأَخْبَتُوا إِلَىٰ رَبِّهِمْ) هود: ۲۳ دربرابر خدای خود فروتنی وکرنش کنند.

(وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِین) حج: ۳۴ مژده بده افراد متواضع و فروتن را

(فَتُخْبِتَ لَهُ قُلُوبُهُمْ) حج: ۵۴ یعنی دلهایشان نرم و خاشع شد.
و اما مخبتین چه کسانی هستند:

در اینجا به بررسی مفهوم مخبتین در قرآن و عرفان می‌پردازیم:

مخبتین در قرآن
قرآن کریم در آیات متعددی به ویژگی‌های مخبتین اشاره کرده است. از جمله این آیات می‌توان به سوره حج، آیه ۳۴ و ۳۵ اشاره کرد:

سوره حج، آیه ۳۴:

وَلِكُلِّ أُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنسَكًا لِّيَذْكُرُوا اسْمَ اللَّهِ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّن بَهِيمَةِ الْأَنْعَامِ فَإِلَٰهُكُمْ إِلَٰهٌ وَاحِدٌ فَلَهُ أَسْلِمُوا وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِينَ
"و برای هر امتی قربانگاهی قرار دادیم تا نام خدا را بر آنچه از چهارپایان بی زبان روزی آنان کرده‌ایم، ببرند. پس خدای شما خدای یگانه است. بنابراین تنها به او تسلیم شوید و فروتنان را بشارت ده."

سوره حج، آیه ۳۵:

الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَالصَّابِرِينَ عَلَىٰ مَا أَصَابَهُمْ وَالْمُقِيمِي الصَّلَاةِ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ
"همان کسانی که چون نام خدا برده شود، دل‌هایشان ترسان می‌گردد و بر هر چه از مصائب به آنان می‌رسد، شکیبایند و نماز برپا می‌دارند و از آنچه روزی‌شان داده‌ایم، انفاق می‌کنند."

ویژگی‌های مخبتین

۱-الَّذِینَ إِذَا ذُکِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهم:

مخبتین افرادی هستند که در برابر خداوند خضوع کامل دارند و از تکبر و غرور به دور هستند. این فروتنی باعث می‌شود که آنان به درستی عظمت و قدرت الهی را درک کنند و به او تسلیم شوند.

۲-وَالصَّابِرِینَ عَلَىٰ مَا أَصَابَهُم:

یکی از ویژگی‌های بارز مخبتین این است که وقتی نام خدا برده می‌شود، دل‌هایشان ترسان می‌شود. این ترس ناشی از درک عمیق آنان از عظمت و جلال خداوند است و نشان‌دهنده تقوای آنان است. 

مخبتین در برابر سختی‌ها و مصیبت‌ها صبر پیشه می‌کنند. آنان به خوبی می‌دانند که هر چه از سوی خداوند می‌آید، به صلاح و خیر آنان است و با شکیبایی به استقبال آن می‌روند.مردمی هستند صبور و شکیبا در برابر آنچه از ناگواریها به ایشان برسد، زیرا قلبشان اینگونه است که در برابر قضای خدا اعتراضی ندارند و میدانند که خدا مهربانترین مهربانان نسبت به ایشان است وآنچه برایشان پیش آید درسهایی آموزنده است که آنان را در زندگی آماده تر و در راه خدا شکیبا و بردبارتر میسازد.

۳- وَالْمُقِیمِی الصَّلَاه:

مخبتین نماز را به‌طور منظم و با خشوع و خضوع اقامه می‌کنند. نماز به عنوان ارتباط مستقیم با خداوند، جایگاه ویژه‌ای در زندگی آنان دارد.مردمی هستند که خاشعانه و خاضعانه برپا دارندگان نمازند یعنی نماز راخاشعانه وخاضعانه به موقع و بدرستی اداء میکنند و از نهادن سر و صورت بر خاک در سجود برای خدا، دلهای خود را صیقل دهندو به خدا نزدیکتر شوند.

۴-وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ یُنفِقُون

مخبتین از آنچه خداوند به آنان روزی داده است، به دیگران انفاق می‌کنند. این انفاق نه تنها به معنای کمک مالی، بلکه شامل هر گونه یاری و حمایت از دیگران می‌شود.مردمی هستند که همیشه با دل ونیت پاک و صاف خالصانه، از آنچه خدا روزیشان نموده، در راه خدا انفاق میکنند و هرگز از کاستی مال خود هراس و ترسی ندارند و امیدوارانه برای رضای خدا و برکت اموال خود به نیازمندان می بخشند.