زندگی با آیه ها – دکتر رفیعی – رمضان- سحر دهم
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّ‌حْمَـنِ الرَّ‌حِیمِ

آیه ۴۶ سوره مبارکه انفال : وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ وَاصْبِرُوا إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ

در این آیه شریفه می فرمایند:وَأَطِیعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَنَازَعُوا فَتَفْشَلُوا وَتَذْهَبَ رِیحُکُمْ

این آیه به همراه آیه قبل: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذَا لَقِیتُمْ فِئَهً فَاثْبُتُوا وَاذْکُرُوا اللَّهَ کَثِیرًا لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ (آیه ۴۵ سوره انفال)
هرکدام دو توصیه جداگانه دارند، که این چهار توصیه، رمز موفق یک جامعه است.

جامعه ای که مخصوصا با چالش هایی مواجه است. در هر بازه زمانی در جامعه چالش ها وجود دارند.در عصر جامعه پیامبر(ص) نیز این طور بود که با مشرکین، منافقین، یهودیان و دشمنان مختلف روبرو بودند. دو توصیه ای که در آیه ۴۵ این سوره آمده، این است که ثبات قدم و یاد خدا داشته باشید.

إِذَا لَقِیتُمْ فِئَهً فَاثْبُتُوا (آیه ۴۵ سوره انفال)
در لحظه بر خورد با دشمن، ثابت قدم، استوار و محکم باشید. تا تزلزل در شما پیدا نشود و یاد خدا هم داشته باشید.
اما دو توصیه ای که در آیه بعدی(آیه ۴۶ سوره انفال) ضمیمه ی آن و کامل کننده میشود؛ عبارتند از:

۱. پیروی از خدا و پیامبر: پیروی از خدا که مشخص است، پیامبر که رهبر جامعه است و دیگر هرکس خودش یک نظر برخودش نمیدهد. کار به پیغمبر واگذار شده است و فرض این است که شخصیتی که در حال اداره جامعه شما است، پیامبر شماست. و اطاعت از رهبری هم واجب است. و سپس اختلاف هم کنار بگذارید؛ زیرا تنازع اختلاف و درگیری باعث فشل شدن و از بین رفتن اقتدار شما میشود.

۲. اتحاد داشته باشید.
چهار نکته در این دو آیه آمده: ثبات قدم، یاد خدا، اطاعت از رهبری و اتحاد.
ما در قرآن کریم نسبت به شخص پیامبر(ص) به عنوان رهبر جامعه اسلامی یک وظایفی داربم.
طبعاً برخی از این وظایف جنبه ی ادبی،جنبه سیاسی، جنبه ی اجتماعی دارد.

در آیه ۱۵۷ سوره مبارکه اعراف: الَّذِینَ یَتَّبِعُونَ الرَّسُولَ النَّبِیَّ الْأُمِّیَّ الَّذِی یَجِدُونَهُ مَکْتُوبًا عِنْدَهُمْ فِی التَّوْرَاهِ وَالْإِنْجِیلِ یَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْکَرِ وَیُحِلُّ لَهُمُ الطَّیِّبَاتِ وَیُحَرِّمُ عَلَیْهِمُ الْخَبَائِثَ وَیَضَعُ عَنْهُمْ إِصْرَهُمْ وَالْأَغْلَالَ الَّتِی کَانَتْ عَلَیْهِمْ فَالَّذِینَ آمَنُوا بِهِ وَعَزَّرُوهُ وَنَصَرُوهُ وَاتَّبَعُوا النُّورَ الَّذِی أُنْزِلَ مَعَهُ أُولَئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ

در این آیه پرنکته، به ۱۰ ویژگی پیامبر(ص) بیان شده است و در پایان آن، چهار وظیفه برای مسلمانان نسبت به پیامبر.
قرآن می فرمایند:
۱) به پیامبر(ص) ایمان بیاورید.
۲) احترام و ادب کنید. در مقابل پیامبر(ص)، ایشان را به نام صدا نزنید؛در ارتباط با پیامبر(ص) و آن چه میفرمایند، توجه کنید.
۳) کسانی که به پیغمبر(ص) ایمان می آورند و کسانی که پیامبر(ص) را در مقابل او ادب می کنند و کسانی که او را یاری می کنند.
۴) به قرآنی که همراه خود آورده، ایمان دارند.

یعنی قرآن دستاورد پیامبر از طرف خدا است که می فرماید:اُولئِکَ هُمُ المُفلِحُونَ آن ها رستگارهستند.در برابر پیامبر یک وظیفه مهم ما ادب است؛ که قرآن در این باره میفرماید: صداتان را از صدای پیامبر(ص) بالاتر نبرید.یک وظیفه مهم دیگر؛ ما یاری کردن پیامبر(ص) است.یک وظیفه کلیدی دیگر در مقابل پیامبر، تسلیم بودن است.

اگر پیامبر قضاوتی کرد که شما خوشتون نیاد و نپسندید، طبیعیه. ولی ایمان ندراد کسی که بگوید: من این قضاوت پیغمبر(ص) را قبول ندارم. یکی از وظایف مهم در مقابل پیامبر گرامی اسلام که قرآن به آن اشاره دارد، این است که : از پیامبر جلو نیفتید؛ خیلی مهم است. و سوره حجرات، سوره احترام در مقابل پیامبر است؛ و در بالای قبر پیامبر(ص) در مدینه بخشی از آیات سوره ی حجرات نوشته شده است.

از جمله وظایفی که در این سوره آمده این است: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لا تُقَدِّمُوا بَیْنَ یَدَیِ اللَّهِ‌ وَ رَسُولِهِ(آیه ۱ سوره حجرات)‌ از خدا و پیامبر(ص) جلو نیفتید.
به طورمثال: هم خدا و هم پیامبر(ص) در یک فرایندی که پسندیده اند، در واقعه غدیرخم آمدند امیرالمؤمنین را به عنوان جانشین پیامبر(ص) معرفی کردند.

حالا من بیام بگم: نه!من این را قبول ندارم. این مصداق جلو افتادن از خدا و پیغمبر(ص) است.
در واقعیت بوده است و سوره معراج در همین رابطه نازل شده است. یک بنده خدایی گفت:یا رسول الله من قبول ندارم. حاضرم بمیرم یا سنگی از آسمان بیاد و مرا بکشد، اما نبینم که شما یک همچین انتخابی را انجام دادید.
پیامبر(ص) در بعضی جاها از این جلو افتادن ها گله کرده است. به طورمثال در صلح حُدیبیِّه، حضرت رسول(ص) فرمان به صلح داد طی یک مراسمی برکسی که محرم است، از احرام بیرون آمد. برخی افراد گفتند: ما از احرام بیرون نمی آیم.
و حضرت در خیمه ام سلمه حاضر شدند و از دست این جماعت گله کرند.

یا یک مثال دیگر: در ماه مبارک رمضان پیامبر سفرجنگی برایشان پیش آمد؛ از مدینه خارج شدند و روزه شان را هم باز کردند. بعضی ها گفتند ما این کار را نمی کنیم.
به این ها گفتند: نافرمان.پس تسلیم بودن و جلو نیفتادن از خدا و پیامبر(ص) است.یکی از آن وظایف بسیار مهم که باید بر آن توجه بشود، آن الگو گرفتن از پیامبراکرم(ص) است.

لَقَد کانَ لَکُم فی رَسولِ اللَّهِ أُسوَهٌ حَسَنَهٌ(آیه ۲۱ سوره احزاب)
امیر بیان حضرت علی بن ابیطالب(ع) در نهج البلاغه می فرمایند:فَتَأسَّ بِنَبِیِّکَ الأطیَبِ الأطهَرِ به این پیامبر(ص) تأسی کنید.
خود امیرالمؤمنین(ع) میفرمایند: من تابع محض او بودم و روزانه از او تبعیت می کردم.

فِي كُلِّ يَوْمٍ مِنْ أَخْلَاقِهِ عَلَماً وَ يَأْمُرُنِي بِالاقْتِدَاءِ بِهِ به من آموزش میدادند. عبدی از عبید ایشان بودم.
پس یکی از نکات مهمی در این آیه میشود به آن اشاره کرد: رمز موفقیت مسلمانان، اطاعت از خدا و پیامبر(ص) است.
در حال حاضر شما وضعیت را نگاه کنید. چقدر اختلاف بین مسلمان ها به وجود آمده است. این وضعیت سوریه و غزه است این وضع جهان اسلام است که صهیونیست ها باید مانور بدن و مرتکب آن جنایت ها بشوند.

ببینید دشمنان خودشون متحد هستند؛ شما نگاه کنید کشورهای غربی اروپایی آمریکایی(دشمنان ما ) روی تصمیمی که می گیرند، ایستادگی می کنند.ما هم اگر مسلمانان مان با هم بودند، واقعا این اتفاقات می افتاد؟ اطراف غزه، اطراف ایران کشورهای مسلمان هستند.
این اطاعت از خدا و پیامبر(ص) است که به مسلمان ها اقتدار میدهد. عزت مسلمان ها حفظ میشود.

خیلی سال پیش انگلیسی ها گفتند: اگر می خواهید بر مسلمانان حکومت کنید، درون آن ها اختلاف بیندازید.
چقدر زیباست که این آیه چهارده قرن پیش می گوید: وقتی اقتدارتون از بین بره، فشل و سست میشوید سست می شید.
این مهم ترین پیام آیه ۴۶ سوره مبارکه انفال است.