محمدیزیستن در بیان امامِ یازدهم
بِسْمِ اللَّـهِ الرَّحْمَـنِ الرَّحِیمِ
✍️:حجةالاسلام سیدمحمدموسوی
مقدمه: امامِ عسکری، مهندسِ تمدنِ مهدوی
الحمدلله رب العالمین و الصلوة و السلام علی خیر خلقه محمدٍ و آله الطاهرین.
عزیزان و فرهیختگان گرامی،ما امروز در محضرِ امامی هستیم که در سختترین شرایطِ سیاسیِ تاریخِ اسلام، «نقشهی راهِ» تمدنِ شیعی را ترسیم کردند. امام حسن عسکری (ع) در دورانِ حصر و اختناقِ سامرا، نه یک سخنرانیِ ساده، بلکه یک «منشورِ زیستی» برای شیعیان صادر فرمودند که اگر امروز بر سرِ درِ خانهها و در بطنِ روابطِ اقتصادی و اجتماعیِ ما نصب شود، بسیاری از گرههایِ معنویِ ما باز میشود.
روایتی که قصدِ واکاویِ علمیِ آن را داریم، در واقع «خلاصهی پیامِ نبوی» است. حضرت میفرمایند: «این همان مسیری است که محمد (ص) برای آن مبعوث شد.» یعنی اگر میخواهید بدانید «اسلامِ محمدی» در عملِ اجتماعی چه شکلی دارد، این ۷ بند را در زندگی خود پیاده کنید. امروز میخواهیم این ۷ دستورِ راهبردی را کالبدشکافی کنیم.»
1و2. موتورِ محرک و ترمزِ بازدارنده
«أُوصِيكُمْ بِتَقْوَى اللّه ِ، وَالْوَرَعِ فى دينَكُمْ»«امام (ع) با دو رکنِ اصلی آغاز میکنند: تقوا و ورع.
تقوا، موتورِ محرکِ مؤمن است؛ یعنی همان مراقبت از حدودِ الهی. اما «ورع» چیست؟ در ادبیاتِ اخلاقی، ورع یعنی «احتیاط در دین».
ببینید عزیزان، در دنیایِ مدرن، ما با «شبهاتِ اقتصادی» و «شبهاتِ اخلاقی» مواجهیم. ورع یعنی جایی که شک داری این کار حلال است یا حرام، توقف کنی.
امام میفرمایند: دینتان را به «ورع» گره بزنید. این احتیاط، همان چیزی است که «برندِ شیعه» را در جامعه میسازد.
آیا امروز در بازارِ ما، در اداراتِ ما، «احتیاطِ دینی» وجود دارد؟ یا به محضِ اینکه راهی برای فرار از قانون یا شرع پیدا کردیم، میدویم؟ امام (ع) هشدار میدهند که ایمانِ شما، بدونِ این ترمزِ بازدارنده (ورع)، به پرتگاهِ گناه سقوط میکند.»
3.جهاد در میدانِ بیهیاهو
«وَ الِاجْتِـهادِ لِلّهِ» «سومین دستورِ امام (ع)، تلاش و کوشش برای خداست.
در قرآن کریم، واژهی «اجتهاد» و «جهاد» ریشهی مشترک دارند. یعنی «بذلِ جهد و توان».
برخی فکر میکنند تلاشِ برای خدا فقط در عبادت است. نه! امام میفرمایند «الاجتهاد لله» در تمامِ عرصهها جاری است. کارِ کارمندی که برای خدمت به خلق انجام شود، جهاد است.
تحصیلِ دانشآموزی که برای ارتقایِ امتِ اسلامی است، جهاد است.
تفاوتِ ما با سکولارها در همینجاست؛ آنها هم کار میکنند، ما هم کار میکنیم. اما «لله» بودن، یعنی نیتِ ما به کارِ ما «رنگِ خدایی» میدهد. امام (ع) به ما یادآوری میکنند که در عصرِ غیبت، افسردگی و بیانگیزگی، آفتِ دین است. شیعه باید فعالترین، کوشاترین و دقیقترین فرد در حوزهی تخصصیِ خود باشد.»
4و5. امانتداری؛ چالشِ بزرگِ جامعهی امروز
«وَ صِدْقِ الْحـَديـثِ، وَ أداءِ الْأمانَةِ اِلى مَنِ ائْتَمَنَكُمْ مِنْ بِرٍّ وَ فاجِرٍ»عزیزان، به این بخشِ روایت خیلی دقت کنید. این بخش، «تستِ صداقتِ» ماست.
۱.صدقِ حدیث: در دنیایِ فضایِ مجازی، دروغ و شایعه مانندِ ویروس پخش میشود. «صدقِ حدیث» یعنی قبل از انتشارِ هر خبری، قبل از نقلِ هر قولی، «راستیآزمایی» کنیم.
۲.امانتداری به نیکوکار و فاجر: این جمله، «قلهی اخلاقِ اجتماعی» است. پیامبر اکرم (ص) در مکه، حتی وقتی مشرکین با ایشان دشمن بودند، به ایشان میگفتند «محمدِ امین».
ببینید، اگر کسی به شما اعتماد کرد، حتی اگر دشمنِ شما بود، حتی اگر آدمِ فاسقی بود، آیا حق دارید در امانتِ او خیانت کنید؟ امام (ع) میگویند خیر!
داستانِ
در سیره آمده است که امیرالمؤمنین (ع) فرمودند: «اگر قاتلِ پدرم شمشیری را به امانت نزدِ من بگذارد، حتماً به او بازمیگردانم.»
چرا امام اینقدر تأکید دارند؟ چون اگر شیعه در تمامِ معاملاتش، «امانتدارِ مطلق» باشد، حتی به مخالفانِ خود، ناخودآگاه «تبلیغِ دین» کرده است. امروز بسیاری از مردم به خاطرِ مشاهدهی «خیانتِ در امانتِ» مدعیانِ دین، از اصلِ دین متنفر شدهاند. بیایید با این روایت، دوباره اعتماد را به جامعه برگردانیم.»
6و7 .اتصالِ عمودی و تعاملِ افقی
«وَطُولِ السُّجُودِ، وَحُسْنِ الْجَوارِ»
دو دستورِ آخرِ امام، دو بالِ پروازِ مؤمن است:
۱.طولِ السجود: سجده، نقطهی عروجِ انسان است. امام میفرمایند سجدهتان را طولانی کنید. چرا؟ چون در سجده، انسانِ پرمشغلهیِ امروز، «مکث» میکند. سجده یعنی «تسلیم». در دنیایی که همه میخواهند «حرفِ خود را به کرسی بنشانند»، سجده یعنی «من هیچام و خدا همهچیز است».
۲.حُسنِ الجوار: یعنی همسایهداریِ نیکو. پیامبر (ص) فرمودند: «جبرئیل آنقدر در موردِ همسایه سفارش کرد که گمان کردم همسایه از همسایه ارث میبرد.»
آیا در آپارتماننشینیِ امروز، ما این حقوق را رعایت میکنیم؟ آزار ندادنِ همسایه، کمک به او، حتی اگر کافر باشد، این همان چیزی است که «محمد (ص)» برایش آمد. همسایهداری، اولین لایهی تبلیغِ اسلامِ شماست.»
نتیجهگیری: بازگشت به اصل
امام حسن عسکری (ع) در پایانِ این لیست، یک جملهی کلیدی دارند: «فَبِهذا جاءَ مُحَمَّدٌ صلي الله عليه و آله» یعنی این هفت بند، چکیدهی اسلام است. اگر کسی تمامِ علومِ دینی را بداند اما این ۷ بند را در زندگی پیاده نکند، از «محمدیزیستن» فاصله دارد.
بیایید امشب این ۷ دستور را روی کاغذی بنویسیم و به عنوانِ «منشورِ اخلاقی» در خانهمان قرار دهیم.
۱. تقوا (مراقبت از حدود)
۲. ورع (احتیاط در شک)
۳. تلاشِ خدایی (نیتِ الهی در کار)
۴. صداقت (در کلام)
۵. امانتداری (به دوست و دشمن)
۶. سجدهی طولانی (ارتباط با خدا)
۷. همسایهداری (رابطه با مردم)
این همان راهی است که امام زمان (عج) از منتظرانِ خود میطلبد. خدایا! به ما توفیقِ عمل به این منشورِ نورانی را عنایت بفرما،
به ما توفیقِ زیستنِ مؤمنانه در عصرِ غیبت عطا کن و ما را در زمرهی پیروانِ حقیقیِ رسولالله (ص) و اهلبیتِ او قرار بده
«شیعه کوئست؛ همراه شما در مسیر تبلیغ و ترویج دین»
www.shiaquest.net
به کانال سخنرانی های مکتوب و #روضه در ایتا بپیوندید @shiaquest_net
